ذی‌الحجه · 01 از 08
کارت‌های کیف پول
ذی‌الحجه و عیدها
ذو الحجة والعيدانDhul-Ḥijjah & the ‘Īds
بازبینی علمی: هنوز انجام نشده
این متن از کتابخانهٔ چاپی سبیل است. بازبینی علمی آن هنوز در جریان است؛ پس از آنکه دو عالِم آن را امضا کنند، هر مورد نام بازبینان خود و تاریخ را همراه خواهد داشت.
ترجمهٔ پیش‌نویس: با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را نخوانده است. هر جا سطری روشن نبود، انگلیسی را نمایش دهید و به عربی اعتماد کنید.
سطرهایی که به حکمی شرعی مربوط‌اند همیشه همراه با متن انگلیسیِ چاپی در زیرشان نمایش داده می‌شوند. سطری که پیش‌نویس آن در بررسی رد شده است فقط به انگلیسی نمایش داده می‌شود.
ده روز و عیدها
الْعَشْرُ
Al-‘ashr
برای کسانی که در حج نیستند. بهترین روزهای سال، و آنچه در این روزها در خانه انجام می‌شود.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
For those not on pilgrimage. The best days of the year, and what is done in them at home.
2 · ده روز نخست
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
2 · The first ten days
3 · روزهٔ عرفه
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
3 · The fast of ‘Arafah
4 · تکبیر — دو گونهٔ آن
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
4 · Takbīr — the two kinds
5 · اضحیه — قربانی
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
5 · Uḍḥiyah — the sacrifice
6 · نماز عید
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
6 · The ‘Īd prayer
7 · تکبیرها، مذهب به مذهب
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
7 · The takbīrs, madhhab by madhhab
8 · خودِ آن روز، و عید فطر
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
8 · The day itself, and ‘Īd al-Fiṭr
ح = حنفی · م = مالکی · ش = شافعی · حب = حنبلی.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Ḥ = Ḥanafī · M = Mālikī · S = Shāfi‘ī · Ḥb = Ḥanbalī.
02دههٔ نخست
هیچ روزهایی نیست که عمل صالح در آن‌ها نزد الله محبوب‌تر از این روزها باشد — حتی جهاد در راه او هم نه، مگر کسی که با جان و مالش بیرون رود و با هیچ‌یک بازنگردد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
No days are more beloved to Allah for righteous deeds than these — not even striving in His path, save one who goes out with himself and his wealth and returns with neither.
بخاری · صحیح — حدیث ابن عباسؓ
این روزها را با چه پر کنیم
نُه روز نخست را روزه بگیرید، یا هر اندازه که می‌توانید. روز نهم بیش از همه تأکید شده است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Fast the first nine, or as many as you can. The ninth is the most emphasised.
تکبیر، تهلیل و تحمید را بسیار و با صدای بلند بگویید، در بازارها و کوچه‌ها.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Say takbīr, tahlīl and taḥmīd abundantly and aloud, in the markets and the streets.
هر روز صدقه بدهید، هر چند اندک.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Give charity daily, however little.
قرآن را با سهمی معینِ روزانه بخوانید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Read the Qur’ān with a fixed daily portion.
نماز شب بخوانید و سنت‌های روز را پاس بدارید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Pray the night prayer, and guard the sunan of the day.
آنچه را میان شما و دیگران است سامان دهید — بدهی‌ها، و پیوندهای خویشاوندیِ بریده.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Settle what is between you and others — debts, and severed ties of kinship.
احمد · صحیح — ابن عمر و ابوهریره تکبیرگویان به بازار می‌رفتند و مردم همراه آنان تکبیر می‌گفتند.
اگر قصد قربانی دارید: از دیده شدن هلال تا زمانی که حیوان ذبح شود، چیزی از مو، ناخن یا پوست خود نگیرید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
If you intend to sacrifice: from the sighting of the new moon until the animal is slaughtered, take nothing from your hair, nails or skin.
مسلم · صحیح. نزد ش و حب الزامی است؛ نزد ح و م رعایت نکردن آن مکروه اما جایز است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Muslim · ṣaḥīḥ. Binding per S and Ḥb; disliked but permitted to break per Ḥ and M.
03روزهٔ عرفه
نهم ذی‌الحجه. روزهٔ آن کفارهٔ سالِ پیش از آن و سالِ پس از آن است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The ninth of Dhul-Ḥijjah. Its fast expiates the year before it and the year after it.
مسلم · صحیح
برای کسانی که در عرفات نیستند. حاجی‌ای که آنجا وقوف می‌کند روزه نمی‌گیرد — پیامبر ﷺ آن روز بی‌روزه وقوف کرد و پیش چشم مردم شیر نوشید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
For those not in ‘Arafah. The pilgrim standing there does not fast — the Prophet ﷺ stood that day not fasting, and drank milk in the people’s sight.
بر پایهٔ رؤیت محلیِ جایی که زندگی می‌کنید روزه بگیرید؛ تفاوت داشتن با روزِ حاجیان اشکالی ندارد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Fast by the local sighting where you live; differing from the pilgrims’ day is no fault.
روزِ دعاست، بیش از هر روز دیگر، چه روزه باشید و چه نباشید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
A day of du‘ā above all others, whether fasting or not.
بخاری، مسلم · صحیح
روزهایی که روزه گرفتن در آن‌ها حرام است
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Days it is forbidden to fast
روز عید فطر.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The day of ‘Īd al-Fiṭr.
روز عید قربان — دهم.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The day of ‘Īd al-Aḍḥā — the tenth.
ایام تشریق — روزهای 11، 12 و 13، «روزهای خوردن و آشامیدن و یاد الله.»
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The days of tashrīq — the 11th, 12th and 13th, “days of eating, drinking and remembrance of Allah.”
بخاری، مسلم · صحیح
تنها استثنا: حاجی‌ای که تمتع به‌جا می‌آورد و هدی نیافته است می‌تواند ایام تشریق را روزه بگیرد، چنان‌که از ابن عمر و عائشه نقل شده است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The only exception: a pilgrim performing tamattu‘ who found no hady may fast the days of tashrīq, as recorded of Ibn ‘Umar and ‘Ā’ishah.
بخاری · صحیح
04تکبیر
لفظ آن
اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، وَلِلَّهِ الْحَمْدُ
Allāhu akbar, Allāhu akbar, lā ilāha illallāh, wallāhu akbar, Allāhu akbar, wa lillāhil-ḥamd
لفظ ابن مسعود، به روایت ابن ابی شیبه · صحیح. لفظ سه‌تایی و لفظ‌های دیگر نیز نقل شده است؛ هیچ صورتِ واحدی الزامی نیست.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The wording of Ibn Mas‘ūd, recorded by Ibn Abī Shaybah · authentic. Threefold and other wordings are also reported; no one form is binding.
مطلق — بدون قید
در هر زمان و هر مکان گفته می‌شود، از نخستین شب ذی‌الحجه تا غروب آفتابِ روز 13. مردان آن را با صدای بلند می‌گویند و زنان آهسته.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Said at any time, in any place, from the first night of Dhul-Ḥijjah until the sun sets on the 13th. Raised aloud by men, softly by women.
مقید — پس از نماز
پس از هر نماز فرض، بی‌درنگ پس از سلام، یک بار گفته می‌شود، از:
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Said once after each obligatory prayer, immediately following the salām, from:
فجرِ روز 9 ← عصرِ روز 13
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Fajr of the 9th → ‘Aṣr of the 13th
ح · م · ش · حب همه از اینجا آغاز می‌کنند.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Ḥ · M · S · Ḥb all begin here.
ح در عصرِ روز 13 پایان می‌دهد؛ ش نیز همان‌جا پایان می‌دهد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Ḥ ends at ‘Aṣr of the 13th; S ends there also.
در مجموع بیست و سه نماز. حاجی به‌جای آن، پس از ظهرِ روز 10 آغاز می‌کند، پس از آنکه رمی انجام شد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Twenty-three prayers in all. The pilgrim begins instead after Ẓuhr on the 10th, once the stoning is done.
قرآن 2:203، 22:28؛ بخاری · عنوان باب، همراه با عمل عمر و صحابه.
05اضحیه
نزد ح بر هر مقیمِ توانگر واجب است؛ نزد م، ش و حب سنت مؤکده است. یک حیوان برای مرد و خانواده‌اش کافی است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Wājib per Ḥ on every resident of means; a confirmed sunnah per M, S and Ḥb. One animal suffices for a man and his household.
حیوان
گوسفند — 6 ماه · یک نفر
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Sheep — 6 months · one person
بز — 1 سال · یک نفر
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Goat — 1 year · one person
گاو — 2 سال · مشترک میان هفت نفر
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Cow — 2 years · shared by seven
شتر — 5 سال · مشترک میان هفت نفر
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Camel — 5 years · shared by seven
چهار عیب قربانی را نامعتبر می‌کند: کوریِ آشکار، بیماریِ آشکار، لنگیِ آشکار، و لاغری‌ای که مغز استخوانی باقی نگذاشته باشد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Four defects disqualify: an obvious blindness, an evident illness, a clear lameness, and emaciation leaving no marrow.
ابوداوود، ترمذی · صحیح — حدیث براء بن عازبؓ
زمان آن
پس از نماز عید در روز 10 تا غروب آفتابِ روز 13. اگر پیش از نماز ذبح شود، گوشتی برای خانواده است و اصلاً قربانی نیست.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
After the ‘Īd prayer on the 10th until sunset on the 13th. Slaughtered before the prayer, it is meat for the family and no sacrifice at all.
بخاری، مسلم · صحیح
بگویید «بسم الله، الله اکبر» و اگر خواستید «اللهم هذا منک و لک». آن را سه بخش کنید: خانوادهٔ خودتان، هدیه به همسایگان و خویشان، و فقیران. چیزی از آن را نفروشید — نه گوشت، نه پوست و نه پشم — و مزد قصاب را جداگانه بپردازید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Say Bismillāh, Allāhu akbar and, if you wish, Allāhumma hādhā minka wa laka. Divide it in three: your household, gifts to neighbours and family, and the poor. Sell nothing of it — not the meat, the hide, nor the wool — and pay the butcher separately.
بخاری، مسلم · صحیح
06نماز عید
دو رکعت است که به جماعت خوانده می‌شود، پس از آنکه آفتاب به‌اندازهٔ یک نیزه بالا آمده و پیش از آنکه به اوج خود برسد. نه اذان دارد، نه اقامه، و نه نماز نافله‌ای پیش یا پس از آن در نمازگاه.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Two rak‘ahs, prayed in congregation after the sun has risen the height of a spear and before it reaches its zenith. No adhān, no iqāmah, and no voluntary prayer before or after it in the place of prayer.
بخاری، مسلم · صحیح
حکم آن
ح — بر کسانی که به نماز جمعه مکلف‌اند واجب است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Ḥ — wājib on those obliged to pray Jumu‘ah.
حب — فرض کفایه بر جامعه.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Ḥb — farḍ kifāyah upon the community.
م، ش — سنت مؤکده، که بر آن بسیار تأکید شده است.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
M, S — a confirmed sunnah, strongly urged.
آنچه خوانده می‌شود
اعلی در رکعت اول و غاشیه در رکعت دوم؛ یا ق و قمر. با صدای بلند خوانده می‌شود.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Al-A‘lā in the first rak‘ah and al-Ghāshiyah in the second; or Qāf and al-Qamar. Recited aloud.
مسلم · صحیح
خطبه
برخلاف جمعه، پس از نماز ایراد می‌شود و شرط درستیِ آن نیست. گوش دادن به آن مستحب است و کسی که برود گناهکار نیست.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Delivered after the prayer, unlike Jumu‘ah, and it is not a condition of its validity. Listening to it is recommended, and one who leaves is not sinful.
بخاری، مسلم · صحیح؛ ابوداوود، نسائی · صحیح
هر جا ممکن باشد در فضای باز بیرون شهر خوانده می‌شود، چنان‌که روش آن حضرت ﷺ بود — حتی زنان و دختران جوان را بیرون می‌آوردند، و آنان که از نماز معذور بودند جدا می‌نشستند و شاهد خیر بودند.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Prayed in an open place outside the town where possible, as was his ﷺ practice — even the women and young girls were brought out, and those excused from prayer sat apart and witnessed the good.
07تکبیرهای عید
تکبیرهای زائد در نماز، بیش از هر مسئلهٔ دیگرِ عید محل اختلاف است، و هر صورتِ آن درست است. از امام خود پیروی کنید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
The extra takbīrs within the prayer differ more than any other matter in the ‘Īd, and every form is sound. Follow your imam.
حنفی · 3 + 3Ḥanafī · 3 + 3
سه تکبیر در رکعت اول پس از دعای آغازین، پیش از فاتحه. سه تکبیر در رکعت دوم پس از قرائت، درست پیش از رکوع.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Three in the first rak‘ah after the opening du‘ā, before al-Fātiḥah. Three in the second after the recitation, just before bowing.
مالکی · 6 + 5Mālikī · 6 + 5
شش تکبیر زائد در رکعت اول، که با تکبیر آغازین هفت می‌شود. پنج تکبیر زائد در رکعت دوم. هر دو پیش از قرائت.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Six extra in the first, making seven with the opening takbīr. Five extra in the second. Both before the recitation.
شافعی · 7 + 5Shāfi‘ī · 7 + 5
هفت تکبیر زائد در رکعت اول، جز تکبیر آغازین. پنج تکبیر زائد در رکعت دوم. هر دو پیش از فاتحه، با درنگی میان هر دو تکبیر برای ستایش الله.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Seven extra in the first, besides the opening takbīr. Five extra in the second. Both before al-Fātiḥah, pausing between each to praise Allah.
حنبلی · 6 + 5Ḥanbalī · 6 + 5
شش تکبیر زائد در رکعت اول و پنج در رکعت دوم، هر دو پیش از قرائت، با بالا بردن دست‌ها در هر تکبیر.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Six extra in the first, five in the second, both before the recitation, with the hands raised at each.
ابوداوود، ابن‌ماجه · صحیح. فراموش کردن یک تکبیر نماز را باطل نمی‌کند و سجدهٔ سهو برای آن لازم نمی‌شود.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Abū Dāwūd, Ibn Mājah · ṣaḥīḥ. Forgetting a takbīr does not invalidate the prayer, and no sujūd as-sahw is owed for it.
08خودِ آن روز
غسل کنید و بهترین لباسی را که دارید بپوشید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Bathe, and wear the best clothing you own.
عطر بزنید — تنها مردان.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Apply perfume — men only.
زود بروید، و اگر می‌توانید پیاده.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Go early, and walk if you are able.
از راهی دیگر به خانه بازگردید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Return home by a different route.
در راه با صدای بلند تکبیر بگویید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Say the takbīr aloud on the way.
همهٔ اهل خانه را بیاورید، کودکان را نیز.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
Bring the whole household, children included.
بخاری · صحیح
خوردن
عید فطر — پیش از بیرون رفتن بخورید: شماری فرد از خرما.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
‘Īd al-Fiṭr — eat before leaving: an odd number of dates.
عید قربان — تا بازنگشته‌اید چیزی نخورید، و آن روز را با قربانی خود بگشایید.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
‘Īd al-Aḍḥā — eat nothing until you return, and break the day with your sacrifice.
بخاری · صحیح؛ ترمذی · صحیح
تبریک
تَقَبَّلَ اللَّهُ مِنَّا وَمِنْكُمْ
Taqabbalallāhu minnā wa minkum
الله از ما و از شما بپذیرد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
May Allah accept from us and from you.
عمل صحابه، که ابن حجر آن را با سندی نیکو نقل کرده است.
عید فطر تنها در این موارد تفاوت دارد: زکات فطر پیش از نماز پرداخت می‌شود، تکبیر از غروب آفتابِ آخرین شب رمضان تا آمدن امام ادامه دارد، و شش روزهٔ شوال را می‌توان از روز بعد آغاز کرد.
متن انگلیسیِ چاپی، همیشه نمایش داده می‌شود:
‘Īd al-Fiṭr differs only in this: zakāt al-fiṭr is paid before the prayer, the takbīr runs from sunset on the last night of Ramaḍān until the imam arrives, and the six fasts of Shawwāl may begin the following day.
سطرهایی که لبهٔ نقطه‌چین دارند تلفظ متن عربی‌اند که با قاعده از حرکت‌های آن ساخته شده است. این سطرها از نسخه‌های چاپی نیستند و بازبینی نشده‌اند: هر جا با عربی تفاوت داشت، عربی درست است.
در این زبان، کتابخانه با ترجمهٔ پیش‌نویسِ ویرایش بین‌المللی خوانده می‌شود. این ترجمه با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را بازبینی نکرده است. منبع، متن عربی است؛ انگلیسی را می‌توان در کنار آن نمایش داد. هر جا عنوانی از قرآن نقل می‌کند، معنیِ نشان‌داده‌شده عبارتِ یک ویرایش منتشرشده است، Persian Translation - Rowwad Translation Center (QuranEnc.com)، نه پیش‌نویس.
چاپ این عنوان
بین‌المللی · عربی · انگلیسی
محلی · عربی · বাংলা · انگلیسی
با مقیاس ۱۰۰٪ چاپ کنید، هرگز با «متناسب با صفحه» (fit to page)؛ وگرنه کارت‌ها به اندازهٔ درست تا نمی‌شوند.
رایگان برای چاپ و اشتراک‌گذاری. فروشی نیست.
برای همین لحظه‌ها