آل عمران

وَمَا كَانَ لِنَبِىٍّ أَن يَغُلَّ ۚ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ١٦١

{161} Al-Ghulul ni kuficha katika ngawira na kufanya hiyana katika kila mali anayoisimamia mtu. Nayo imeharamishwa kwa kauli moja. Bali, ni katika dhambi kubwa, kama inavyoonyesha na aya hii tukufu na maandiko mengineyo. Kwa hivyo, Yeye Mtukufu akajulisha kwamba haifai wala haiendani na Nabii yeyote kufanya uhaini. Kwa sababu uhaini - kama ulivyojua - ni katika dhambi kubwa zaidi na kasoro mbaya zaidi. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu aliwalinda Manabii wake kutokana na kila kinachowachafua, na kuwatia dosari. Na akawafanya kuwa bora zaidi wa walimwengu katika maadili na wasafi wao zaidi wa nafsi, na waliotakasika wao zaidi, na wazuri wao zaidi. Na akawaepusha na kila dosari. Na akawafanya kuwa mahali pa ujumbe wake na johari za hekima yake. "Mwenyezi Mungu ndiye anayejua zaidi ni wapi anaweka ujumbe wake." Na mara tu mja anapojua kuhusu mmoja miongoni mwao, anakuwa na uhakika kwamba wamesalimika kutokana na kila jambo lenye kuwatia dosari. Na wala hahitaji ushahidi wowote kwa yale yaliyosemwa juu yao na maadui zao. Kwa sababu, kujua kwake unabii wao kunalazimu kuzuia hilo. Na ndiyo maana akaja na mbinu inayozuia kuwepo kwa kitendo kutoka kwao. Akasema, "Na haikuwa kwa Nabii yeyote kufanya hiyana." Yani, hilo haliwezekani na ni muhali kwa wale ambao Mwenyezi Mungu aliwachagua kwa unabii wake. Kisha akataja ahadi ya adhabu kwa mwenye kufanya hiyana. Akasema, "Na atakayefanya hiyana, atakuja Siku ya Kiyama na kile alichofanyia hiyana." Yani atakuja nacho hali ya kuwa amekibeba juu ya ya mgongo wake, awe ni mnyama au bidhaa au kitu kingine chochote. Ataadhibiwa kwacho Siku ya Kiyama. "Kisha kila nafsi italipwa kwa iliyoyachuma kwa ukamilifu." Hiyana na mengineyo. Kila mmoja atalipwa kwa ukamilifu ujira wake na mzigo wake kwa kiwango cha kuchuma kwake. "Nao hawatadhulumiwa." Yani, hawatazidishiwa katika maovu yao, na wala hawatapunjwa kitu katika mema yao. Na tafakari kuondoa huku kuzuri katika Aya hii tukufu alipotaja adhabu ya mwenye kufanya hiyana, na kwamba atakuja Siku ya Kiyama na kile alichohaini. Na alipotaka kutaja kukamilisha kwake na malipo yake, na kukawa kusimamia kwake kwa mwenye kufanya hiyana, kunaweza kuleta dhana ya maana isiyokuwa ya moja kwa moja kwamba, asiyekuwa yeye miongoni mwa watendao matendo huenda wasikamilishiwe. Akaja na neno la jumla lenye kumjumuisha yeye na asiyekuwa yeye.