الله خرم و نورانی کند چهرهٔ کسی را که چیزی از ما بشنود و همان‌گونه که شنیده است، آن را برساند؛ چه بسا کسی که [حدیث] به او رسانده می‌شود، از شنوندهٔ [اول] فهمیده‌تر باشد

پیامبر صلی الله علیه و سلم برای کسی که حدیثشان را بشنود و آن را حفظ کند تا به دیگری برساند، دعای شادابی، طراوت و زیبایی در دنیا کردند، و اینکه خداوند او را به طراوت، نعمت و شادابی بهشت در آخرت برساند؛ زیرا چه بسا کسی که حدیث به او منتقل شده، فهمیده‌تر، فقیه‌تر و تواناتر بر استنباط از ناقل حدیث باشد. پس [چه بسا] اولی در حفظ و نقل مهارت دارد و دومی در فهم و استنباط.

1. تشویق به حفظ سنت نبوی و رساندن آن به مردم.
2. بیان فضیلت اهل حدیث، و شرافتِ طلبِ آن.
3. فضیلت علما، که آنان اهل استنباط و فهم هستند.
4. فضیلت صحابه رضوان الله علیهم، زیرا آنان کسانی بودند که حدیث رسول خدا صلی الله علیه و سلم را شنیدند و به ما رساندند.
5. مناوی گفته است: [این حدیث] بیان کرد که فقاهت (فهم عمیق) شرط راوی حدیث نیست، بلکه شرط او حفظ کردن است، و بر فقیه است که بفهمد و تدبر کند.
6. ابن عیینه گفته است: هیچ‌کس نیست که به دنبال حدیث باشد، مگر آنکه به خاطر این حدیث، در چهره‌اش شادابی و طراوتی است.
7. حفظ نزد محدثین بر دو نوع است: حفظ قلبی و سینه‌ای، و حفظ کتابی و سطری. و دعای موجود در حدیث شامل هر دو نوع می‌شود.
8. فهم‌های مردم متفاوت است، پس چه بسا کسی که [حدیث] به او رسانده می‌شود، از شنونده فهمیده‌تر باشد، و چه بسا حامل فقهی که خود فقیه نباشد.

سنن الترمذي (4/ 394) (2657). سنن ابن ماجه (1/ 157) (232). مسند أحمد (7/ 221) (4157). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 476). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (5/ 446). فيض القدير شرح الجامع الصغير، لعبدالرؤوف المناوي (3/ 206). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (16/ 496). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (2/ 956).