An-Najm

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۳۸ وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ۳۹ وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ ۴۰ ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ ۴۱

{38 - 41} Na katika Vitabu hivyo zimo hukumu nyingi, muhimu zaidi kati yake ni ile aliyoitaja Mwenyezi Mungu katika kauli yake: "Ya kwamba hakika nafsi iliyobeba madhambi haibebi madhambi ya mwengine? Na ya kwamba hatapata mtu ila aliyoyafanya mwenyewe?" Yaani, kila mtendaji ana matendo yake mazuri na mbaya, wala hana chochote katika metendo na bidii ya mtu mwingine, wala hakuna atakayembebea mwingine dhambi zake. "Na kwamba vitendo vyake vitaonekana" huko Akhera? Kisha ya heri yake yatapambanuliwa mbali na maovu yake. "Kisha ndio atalipwa malipo yake kwa hayo kwa ukamilifu." Yaani, malipo makamilifu kwa matendo yote: matendo mazuri halisi yatalipwa kwa mazuri zaidi, nayo maovu halisi pia yatalipwa kwa maovu, nayo yaliyochanganyika yatalipwa kulingana na namna yalivyochanganyika. Yatakuwa malipo ambayo wakakiri uadilifu wake na wema wake viumbe vyote, na kumsifu Mwenyezi Mungu juu yake, hadi wana Motoni wataingia Motoni ilhali nyoyo zao zimejaa sifa nzuri kwa Mola wao Mlezi na kukiri kwamba ni Mwenye hekima kamilifu, na kujichukia wenyewe, na kwamba wao wenyewe ndio waliozifikisha nafsi zao humo na kuziingiza mahali paovu zaidi kuingia. Na kauli yake [Mtukufu]: "Na ya kwamba hatapata mtu ila aliyoyafanya mwenyewe," ilitumika kama ushahidi kwa mwenye kuona kwamba hairuhusiki kumpa sadaka ya kujikurubisha kwa Mwenyezi Mungu kilicho hai wala kilichokufa. Walisema kwamba: ‘Kwa sababu Mwenyezi Mungu alisema: "Na ya kwamba hatapata mtu ila aliyoyafanya mwenyewe?" Kwa hivyo, bidii ya mwingine kumfikia yeye inapingana na hili. Lakini ushahidi huu unafaa kuangaliwa vyema. Kwani Aya hii inaashiria kwamba mtu hatapata ila anachojifanyia bidii mwenyewe, na hili ni haki isiyokuwa na hilafu yoyote juu yake, lakini hakuna kitu ndani yake kinachoashiria kuwa hawezi kufaidika na jambo la mtu mwingine ikiwa huyo mwingine atampa kama zawadi. Kama vile mtu hana mali isipokuwa ile iliyo katika miliki yake na chini ya udhibiti wake, lakini hili halilazimu kwamba hawezi kumiliki kile ambacho amepewa na wengine kutoka katika mali yake anayoimiliki.