Aal-i-Imraan

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلْقَلْبِ لَٱنفَضُّوا۟ مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَٱعْفُ عَنْهُمْ وَٱسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى ٱلْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَوَكِّلِينَ ۱۵۹

{159} Yani, kwa rehema ya Mwenyezi Mungu kwako na kwa masahaba wako, Mwenyezi Mungu alikuneemesha kuwa uliwalainishia upande wako, na ukawainamishia bawa lako, na ukawafanyia huruma, na ukawafanyia tabia yako kuwa nzuri. Kwa hivyo, wakakukusanyikia, na wakakupenda, na wakatekeleza amri yako. “Na lau ungelikuwa mkali” Yani, wa tabia mbaya “mwenye moyo mgumu” yani moyo sugu “bila ya shaka wangelikukimbia.” Kwa sababu, hilo linawafanya kujitenga na kumchukia anayefanya tabia hii mbaya. Kwani maadili mema kutoka kwa kiongozi katika dini yanawavuta watu kwenye dini ya Mwenyezi Mungu na kuwahimiza kwayo, pamoja na kile anachosifika mwenyewe cha sifa na malipo maalumu. Na maadili mabaya kutoka kwa kiongozi katika dini yanawaepusha watu na dini, na kuwafanya waichukie, pamoja na kile anachosifika mwenyewe kwacho cha kashfa na adhabu maalumu. Basi, huyu ndiye Mtume asiyekosea, Mwenyezi Mungu anamwambia anachomwambia, basi itakuwa vipi kuhusu asiyekuwa yeye? Je, si ni miongoni mwa wajibu za wajibu zote? Na majukumu muhimu ya majukumu yote kuyafuata maadili yake matukufu? Na kuamiliana na watu kwa namna anavyoamiliana nao yeye, – rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake – ya kuwa laini, na wa tabia njema, na kuunganisha? Kwa kutekeleza amri ya Mwenyezi Mungu, na kuwavuta waja wa Mwenyezi Mungu kwenye dini ya Mwenyezi Mungu? Kisha Yeye Mtukufu akamwamrisha awasamehe yale yaliyotoka kwao ya uzembe wao katika haki yake yeye – rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake – naye awaombee kufutiwa dhambi katika uzembe wao katika haki za Mwenyezi Mungu. Kwa hivyo, awe amejumuisha kati ya kusamehe na kufanya wema. “Na shauriana nao katika mambo.” Yani, mambo ambayo yanahitaji mashauriano, na kuangaliwa vizuri, na kutafakari. Kwa maana, katika kushauriana kuna manufaa na masilahi mengi ya kidini na ya kidunia ambayo hayawezi kuwekewa mipaka. Miongoni mwake ni kwamba, kushauriana ni katika ibada za kujileta kwazo karibu na Mwenyezi Mungu. Na miongoni mwake ni kwamba, ndani yake kuna kutuliza fikira zao na kuondoa yale yanaiyongia ndani ya nyoyo wakati matukio yanapotokea. Kwa sababu, mwenye mamlaka juu ya watu anapowakusanya watu wenye maono na fadhila, na akashauriana nao katika tukio miongoni mwa matukio, nafsi zao zinatua na wanampenda na wanajua kwamba yeye hawanyanyasi; bali anaangalia masilahi ya jumla ya wote. Kwa hivyo, wanafanya juhudi zao na uwezo wao katika kumtii, kwa sababu ya kujua kwao kwamba yeye anajitahidi katika masilahi ya umma; tofauti na yule ambaye si hivyo. Kwa sababu wao hawakaribii kumpenda upendo wa kweli, wala hawamtii. Na hata wakimtii, basi ni utii usio kamili. Na miongoni mwake ni kwamba, katika kushauriana mawazo hutiwa nuru kwa sababu ya kuyatumia katika yale yaliyowekwa kwa ajili yake. Kwa hivyo, ikawa katika hilo kuna kuongezeka kwa akili. Na miongoni mwake, ni yale yanayotokana na mashauriano kama vile maoni sahihi. Kwa sababu, mwenye kutafuta ushauri, hakaribii kufanya makosa katika matendo yake. Na hata akikosea au hayakutimia mahitaji yake, basi yeye halaumiwi. Basi ikiwa Mwenyezi Mungu anamwambia Mtume wake - rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake – hali ya kuwa yeye ndiye mkamilifu wa watu katika akili, na mwingi wao wa elimu, na mbora wao katika maoni. “Na shauriana nao katika mambo.” Basi itakuwa vipi asiyekuwa yeye? Kisha Yeye Mtukufu akasema, “Na ukishaazimia,” yani, katika jambo miongoni mwa mambo baada ya kutafuta ushauri juu yake ikiwa linahitaji mashauriano; “basi mtegemee Mwenyezi Mungu.” Yani, kutegemea uwezo wa Mwenyezi Mungu na nguvu zake, ukijitenga na uwezo wako na zako. “Hakika, Mwenyezi Mungu huwapenda wanaomtegemea” yeye; wanaokimbilia kwake.