Al-Hajj

لِّكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ ۖ فَلَا يُنَـٰزِعُنَّكَ فِى ٱلْأَمْرِ ۚ وَٱدْعُ إِلَىٰ رَبِّكَ ۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدًى مُّسْتَقِيمٍ ۶۷

{67} Mungu Mwenyezi anatuambia kwamba ameweka kwa kila umma "ibada;" yaani, mahali pa ibada na ibada, ambayo inaweza kutofautiana katika baadhi ya mambo, ingawa yanakubaliana juu ya haki na hekima. Kama alivyosema Mwenyezi Mungu Mtukufu; "Sisi kila mmoja wenu tumemwekea sheria na njia, na lau Mwenyezi Mungu angelitaka angeliwafanya umma mmoja, lakini ili akujaribuni katika yale aliyowapa..." hadi mwisho wa Aya. "Wamezishika;" yaani, wanaifanyia kazi kulingana na hali zao. Hakuna pingamizi kwa sheria yoyote, hasa kutoka kwa watu wasiojua kusoma na kuandika wa ushirikina na ujinga wa wazi. Ikiwa ujumbe wa Mtume umethibiti kwa ushahidi wake; kila alicholeta lazima kipokewe kwa kukubaliwa na kusalimu amri, na pingamizi ziachwe. Na ndiyo maana akasema, "basi wasizozane nawe katika jambo hili." Yaani wale wanaokukanusha hawatabishana nawe, na watapinga baadhi ya uliyowaletea kwa akili zao mbovu. Kama vile mabishano yao kuhusu kuruhusiwa kifo kwa mujibu wa mfano wao wa kifisadi. Wanasema, mnakula mlichoua, lakini hamli alichoua Mwenyezi Mungu? Na kama wasemavyo: "Biashara ni kama riba"... Na pingamizi zingine za namna hiyo, ambazo hususan hazitakiwi kujibiwa, kwani zinakanusha asili ya ujumbe, na hakuna mjadala wala mabishano ndani yake, bali kila msimamo una suala lake. Basi mwenye kuandamana na pingamizi hili anakanusha ujumbe wa Mtume ikiwa anadai kuwa anabishana ili kuongoka. Anaambiwa, nitazungumza nawe kuhusu kuthibitisha ujumbe au la, vinginevyo; kujiwekea mipaka katika haya ni dalili ya kuwa makusudio yake ni ukaidi na upungufu, na kwa ajili hiyo Mwenyezi Mungu alimwamrisha Mtume wake kumwita Mola wake kwa hekima na mawaidha mema na aendelee na hayo. Ikiwa wapinzani wanapinga au la. Na hakuna kitakachokuzuilia wito; kwa sababu uko kwenye "uwongofu ulionyooka." Yaani, wa wastani; kufikia lengo lililokusudiwa, kutia ndani ujuzi wa ukweli na kuufanyia kazi. Nyinyi mna yakini na mambo yenu na yakini juu ya Dini yenu, kwa hivyo jambo hili linawahitaji muwe na msimamo na muendelee na yale aliyowaamrisha Mola wenu Mlezi, na wala nyinyi hamfuati jambo la kutiliwa shaka au hadithi iliyozushwa, basi simameni na watu na kwa matamanio yao na rai zao, na upinzani wao unakuzuia. Na sawa na hayo ni kauli ya Mwenyezi Mungu, "Basi mtegemee Mwenyezi Mungu, kwani wewe uko juu ya Haki iliyo wazi." Ingawa katika kauli yake: "Hakika wewe uko juu ya uwongofu ulionyooka." Mwongozo wa majibu ya wale wanaopinga maelezo ya Sharia kwa sababu nzuri; kwani mwongozo ni maelezo ya kila alicholeta Mtume, na uwongofu ndio mwongozo unaopatikana katika mambo ya msingi na matawi. Nayo ni mambo ambayo wema wake, uadilifu wake, na hekima yake yanajulikana kwa akili sahii. Na hili linajulikana kwa kutafakari maelezo ya amri na makatazo.