Al-Baqara

يَسْـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ ۖ قُلْ مَآ أَنفَقْتُم مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ ۲۱۵

{215} Yani wanakuuliza juu ya kutoa matumizi. Na hili linajumuisha kuuliza kuhusu mtoaji na anayepewa. Basi akawajibu hayo, akasema. “Sema: Chochote mnachotoa katika heri,” yani mali kidogo au nyingi, basi watu wanaoistahili zaidi, na wanaostahiki zaidi kutangulizwa, ni wale wenye haki kubwa zaidi juu yako. Nao ni wazazi wawili ambao ni wajibu kuwafanyia wema, ambao ni haramu kuwa na utovu na nidhamu kwao na kuacha kuwapa matumizi. Ndiyo maana kuwapa matumizi ni wajibu juu ya mtoto mwenye wasaa. Kisha baada ya wazazi ni jamaa wa karibu zaidi kulingana na tabaka zao tofauti, wa karibu zaidi, kisha wa karibu kulingana ukaribu wao na mahitaji. Kwa hivyo, kuwapa matumizi ni sadaka na kuunga ukoo “na mayatima”. Nao ni watoto wadogo ambao hawana wa kuwachumia. Basi, wao kwa kawaida huwa wahitaji kwa sababu ya kutoweza kujisimamia masilahi ya nafsi zao, na kumpoteza anayewachumia. Kwa hivyo, Mwenyezi Mungu akawausia waja wake juu yao, kwa rehema yake na huruma yake juu yao. “Na masikini”. Nao ni watu wenye mahitaji ya lazima, na wenye mahitaji ya lazima ambao mahitaji yaliwanyamazisha. Basi wanapewa ili kuwatimizia mahitaji yao na kuwatosheleza. “Na msafiri” yani mgeni aliyekatikiwa katika nchi isiyokuwa yake. Basi atasaidiwa juu ya safari yake kwa matumizi ambayo yatamfikisha kwenye pahali anapokwenda. Na pale Mwenyezi Mungu Mtukufu alipowachagua watu wa haya makundi kwa sababu ya ugumu wa mahitaji yao, Mwenyezi Mungu Mtukufu akajumlisha, akasema: “Na chochote mnachofanya katika heri” kama vile sadaka mnayowapa hawa na wengineo, bali katika kila aina ya utiifu na ibada, kwa sababu zinaingia katika jina ‘heri.’ “Basi Mwenyezi Mungu kwa hakika anaijua.” Atawalipa juu yake, na atawahifadhia hayo, kila mmoja kulingana na nia yake na ikhlasi yake, na wingi wa kutoa kwake na uchache wake, na ukali wa haja yake juu yake, na ukubwa wa athari yake na manufaa yake.