Al-Baqara

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا ٱلْوَصِيَّةُ لِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ بِٱلْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ 180

Yani Mwenyezi Mungu aliwafaradhishieni nyinyi, enyi kundi la Waumini, “mmoja wenu anapofikwa na mauti.” Yani sababu zake kama vile maradhi yanayokaribia kuangamiza, na kuwepo kwa sababu za maangamizo. Na alikuwa “ataacha heri” [yani mali] ambayo ni mali nyingi kwa mujibu wa desturi. Basi inamlazimu awausie wazazi wake wawili na jamaa wa karibu kwake kwa wema, kwa kadiri ya hali yake bila ya uharibifu. Na wala kumpa wa mbali zaidi peke yake na siyo wa karibu zaidi, bali awapange kulingana na ukaribu wao na haja zao. Na kwa sababu hii ndiyo alitumia ndani yake vitendo vya kuboresha. Na kauli yake, “ni haki juu ya wachamungu” inaonyesha ulazima wa hilo. Kwa sababu, haki ni kile kilichothubutu. Na Mwenyezi Mungu ameifanya kuwa ni miongoni mwa yale yenye kuleta uchamungu. Na jua ya kwamba wengi wa wafasiri wanaona kuwa Aya hii ilifutwa na Aya ya mirathi. Na baadhi yao wanaona kuwa inahusiana na wazazi wawili na jamaa ambao si warithi; ingawa hakuna dalili inayobainisha umahsusi huo. Katika suala hili, ni bora zaidi kusema: Hakika wasia hii ni kwa wazazi wawili na jamaa kwa ujumla, ila Mwenyezi Mungu Mtukufu alirudisha (maelezo yake yaamuliwe) kwa desturi ya sasa (ya watu). Kisha Mwenyezi Mungu Mtukufu akawawekea viwango wazazi wawili wanaorithi na jamaa wengine wanaorithi wema huo katika Aya za mirathi. Baada ya kwamba (wema huo) ulikuwa kiujumla, na ikabaki hukumu kuhusu wale ambao hawakurithi miongoni mwa wazazi waliozuiliwa kurithi na wengineo ambao walizuiwa kwa sababu ya mtu au sifa fulani. Basi mtu ameamrishwa kuwafanyia wasia watu hawa, na wao ndio wanaostahiki zaidi wema wake. Na kauli hii umma umekubaliana juu yake, na kwayo kunapatikana kupatanisha kati ya zile kauli mbili zilizotangulia. Kwa sababu, kila mmoja ya wale wanaozisema kila mmoja wao aliona kitu, lakini mitazamo ikatofautiana. Na kwa huku kupatanisha, kunakuwa na kuafikiana na kupatanisha kati ya Aya hizi. Kwa sababu, kila inapowezekana kupatanisha inakuwa bora zaidi kuliko kudai kuwepo ufutaji ambao hauungwi mkono na dalili yoyote sahihi.