Az-Zumar
إرشاد العقل السليم إلى مزايا الكتاب الكريمBu, klasik bir tefsirin Arapça metnidir; Quranic Universal Library’de (QUL, Tarteel’e ait) bulunduğu hâliyle, spa5k/tafsir_api’nin tuttuğu QUL verilerinin açık kopyası üzerinden alınmıştır. QUL hangi basılı neşri izlediğini söylemez ve metinler için bir lisans belirtmez; bu yüzden bunları gösterme hakkı doğrulanmamıştır. Kimse bunu basılı bir kitapla veya bir yazmayla karşılaştırmadı ve hiçbir âlim gözden geçirmedi. Her bölüm, yorumladığı âyetlerin yanında durur; bu âyetler Tanzil’in Kur’ân metnidir, orada olduğu gibi gösterilir. Metinde bir editörün notu çift parantez içinde yer alıyorsa, olduğu gibi gösterilir. Henüz çeviri yoktur.
Metin kaynağı:Quranic Universal Libraryspa5k/tafsir_apiMIT2026-10-21 tarihinde alındı
أَن تَقُولَ نَفْسٌ يَـٰحَسْرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطتُ فِى جَنۢبِ ٱللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ ٱلسَّـٰخِرِينَ 56
﴿أنْ تَقُولَ نَفْسٌ﴾ أيْ: كَراهَةَ أنْ تَقُولَ. والتَّنْكِيرُ لِلتَّكْثِيرِ كَما في قَوْلِهِ تَعالى: ﴿عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أحْضَرَتْ﴾ فَإنَّهُ مَسْلَكٌ رُبَّما يُسْلَكُ عِنْدَ إرادَةِ التَّكْثِيرِ والتَّعْمِيمِ، وقَدْ مَرَّ تَحْقِيقُهُ في مَطْلَعِ سُورَةِ الحِجْرِ.
﴿يا حَسْرَتا﴾ بِالألِفِ بَدَلًا مِن ياءِ الإضافَةِ، وقُرِئَ: ( يا حَسْرَتاهُ ) بِهاءِ السَّكْتِ وقْفًا، وقُرِئَ: ( ياحَسْرَتايَ ) بِالجَمْعِ بَيْنَ العِوَضَيْنِ، وقُرِئَ: ( يا حَسْرَتِي ) عَلى الأصْلِ، أيِ: احْضُرِي فَهَذا أوانُ حُضُورِكِ.
﴿عَلى ما فَرَّطْتُ﴾ أيْ: عَلى تَفْرِيطِي وتَقْصِيرِي ﴿فِي جَنْبِ اللَّهِ﴾ أيْ: جانِبِهِ وفي حَقِّهِ وطاعَتِهِ، وعَلَيْهِ قَوْلُ مَن قالَ:
أما تَتَّقِينَ اللَّهَ في جَنْبٍ وامِقٍ. . . لَهُ كَبِدٌ حَرّى وعَيْنٌ تَرَقْرَقُ
وَهُوَ كِنايَةٌ فِيها مُبالَغَةٌ، وقِيلَ: في ذاتِ اللَّهِ عَلى تَقْدِيرِ مُضافٍ كالطّاعَةِ، وقِيلَ: في قُرْبِهِ مِن قَوْلِهِ تَعالى: ﴿والصّاحِبِ بِالجَنْبِ﴾ وقُرِئَ: ( في ذِكْرِ اللَّهِ ) .
﴿وَإنْ كُنْتُ لَمِنَ السّاخِرِينَ﴾ أيِ: المُسْتَهْزِئِينَ بِدِينِ اللَّهِ تَعالى وأهْلِهِ. ومَحَلُّ الجُمْلَةِ النَّصْبُ عَلى الحالِ، أيْ: فَرَّطْتُ وأنا ساخِرٌ.