Al-Humaza
سورة الهمزةBu, Celâleddîn el-Mahallî ile Celâleddîn es-Süyûtî’nin Tefsîr-i Celâleyn’inin Arapça metnidir; OpenITI külliyatında bulunduğu hâliyle, Hamburg Üniversitesi’nin COBHUNI projesinin altafsir.com’dan aldığı nüshadan: yalnızca âyetlerin tefsiri, mukaddimeler, neşir bilgisi ve sayfa numaraları olmadan. Kimse bunu basılı bir kitapla veya bir yazmayla karşılaştırmadı ve hiçbir âlim gözden geçirmedi. Her bölüm, yorumladığı âyetlerin yanında durur; bu âyetler Tanzil’in Kur’ân metnidir, orada olduğu gibi gösterilir. Her bölümün altında Feras Hamza’nın İngilizce çevirisi yer alır; Tarteel’in Quranic Universal Library’sindeki nüshada bulunduğu hâliyle; bu nüshayı da kimse basılı kitapla karşılaştırmadı.
Metin kaynağı:OpenITICC BY-NC-SA 4.0altafsir.com2026-10-21 tarihinde alındıİngilizce çeviri: Feras Hamza, Tafsir al-Jalalayn (Fons Vitae, 2008); Royal Aal al-Bayt Institute for Islamic Thought’un altafsir.com’da yayımladığı hâliyle, Tarteel’in Quranic Universal Library nüshasından. altafsir.comQUL
وَيْلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ 1
{ ويل } كلمة عذاب، أو واد في جهنم { لكل همزة لمزة } أي كثير الهمز واللمز، أي الغيبة. نزلت فيمن كان يغتاب النبي صلى الله عليه وسلم والمؤمنين كأمية بن خلف والوليد بن المغيرة وغيرهما.
Woe (waylun: an expression implying chastisement) to every backbiter, [who is a] slanderer, frequently engaging in backbiting and slander, that is to say, defamation — this was revealed regarding those who slandered the Prophet (s) and the believers, the likes of Umayya b. Khalaf, al-Walīd b. al-Mughīra and others —
ٱلَّذِى جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُۥ 2
{ الذى جمع } بالتخفيف والتشديد { مالا وعدده } أحصاه وجعله عدة لحوادث الدهر.
who amasses (read jama‘a or jamma‘a) wealth and counts it over, keeping count of it and stores it aside as a provision against the [unforeseeable] calamities of time.
يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخْلَدَهُۥ 3
{ يحسب } لجهله { أن ماله أخلده } جعله خالدا لا يموت.
He thinks, in his ignorance, that his wealth will make him immortal, never to die.
كَلَّا ۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِى ٱلْحُطَمَةِ 4
{ كلا } ردع { لينبذن } جواب قسم محذوف أي ليطرحن { فى الحطمة } التي تحطم كل ما ألقي فيها.
Nay! — a repudiation — He will surely be flung (la-yunbadhanna is the response to an omitted oath), that is, he will be hurled down, into the Crusher, that crushes everything that is thrown into it.
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْحُطَمَةُ 5
{ ومآ أدراك } أعلمك { ما الحطمة }.
And what will show you, [what] will make known to you, what the Crusher is?
نَارُ ٱللَّهِ ٱلْمُوقَدَةُ 6
{ نار الله الموقدة } المسعرة.
[It is] the fire of God, kindled, set ablaze,
ٱلَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى ٱلْأَفْـِٔدَةِ 7
{ التى تطلع } تشرف { على الأفئدة } القلوب فتحرقها وألمها أشد من ألم غيرها للطفها.
which peers over the hearts, to burn them — the pain of which is much more severe than any other because of the delicate nature [of the heart].
إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌ 8
{ إنها عليهم } جمع الضمير رعاية لمعنى «كل» { مؤصدة } بالهمز وبالواو بدلها مطبقة.
Lo! it will be closed in (mu’sada or mūsada) on them (‘alayhim, ‘on them’: the plural pronoun takes into account the [plural] import of kull, ‘every’),
فِى عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍۭ 9
{ فى عمد } بضم الحرفين وبفتحهما { ممددة } صفة لما قبله فتكون النار داخل العمد.
in outstretched (mumaddadatin is an adjective qualifying the preceding [noun, ‘amadin]) columns (read ‘umudin or ‘amadin), and will therefore be inside the columns.