الأعراف

قَالَ ٱدْخُلُوا۟ فِىٓ أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ فِى ٱلنَّارِ ۖ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُوا۟ فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَىٰهُمْ لِأُولَىٰهُمْ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ ٱلنَّارِ ۖ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَـٰكِن لَّا تَعْلَمُونَ ٣٨ وَقَالَتْ أُولَىٰهُمْ لِأُخْرَىٰهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ٣٩

{38-39} Basi Malaika wakawaambia: "Ingieni (Motoni) pamoja na umma zilizopita kabla yenu miongoni mwa majini na watu." Yaani, walikwenda zao katika hali ambayo nyinyi pia mmekwenda zenu juu yake miongoni mwa ukafiri na kiburi, basi wote hao wakastahiki hizaya na kuangamia. "Kila utakapoingia umma" miongoni mwa umma ulioasi, Motoni "utalaani dada yake;" kama alivyosema Mwenyezi Mungu Mtukufu: "Na Siku ya Qiyama nyninyi kwa nyinyi mtakufuriana na mtalaaniana nyninyi kwa nyinyi;" "Mpaka watakapokusanyika wote humo." Yaani, watakapokusanyika wakazi wa Motoni wote, miongoni mwa wa mwanzo na wa mwisho, na viongozi, na wakuu, na waigaji, na wafuasi, "wa mwisho wao atamwambia." Yaani, wa baada yao, wale waliowafuata viongozi, "wa mwanzo wao" yaani, viongozi wao wakimlalamikia kwa Mwenyezi Mungu kwamba waliwapoteza: "Mola wetu Mlezi! Hawa ndio waliotupoteza. Basi wape adhabu ya Motoni marudufu." Yaani, waadhibu adhabu iliyozidishwa kwa sababu walitupoteza na wakatupambia matendo maovu. Basi, “wa mwanzo wao atamwambia wa mwisho wao." Yaani viongozi watawaambia wafuasi wao, "Basi nyinyi pia hamkuwa na ubora wowote kuliko sisi." Yaani, sisi sote tumeshiriki katika upotovu, na katika kufanya sababu za adhabu; basi mna ubora gani kutuliko sisi? Mwenyezi Mungu "akasema": "Kila mmoja" wenu "ana marudufu" na fungu katika adhabu. "Basi onjeni adhabu kwa yale mliyokuwa mkiyachuma." Lakini inajulikana kuwa adhabu ya viongozi na maimamu wa upotovu ni kubwa zaidi na mbaya zaidi kuliko adhabu ya wafuasi. Kama vile neema ya maimamu na uwongofu na viongozi wake ni kubwa zaidi kuliko malipo ya wafuasi. Amesema Mwenyezi Mungu Mtukufu: "Wale waliokufuru na wakaizuilia njia ya Mwenyezi Mungu, tutawazidishia adhabu juu ya adhabu yao kwa sababu yale walikuwa wakifanya uharibifu." Basi Aya hizi na mfano wake ziliashiria kuwa kila aina ya wakadhibishao Aya za Mwenyezi Mungu wataishi milele katika adhabu, wakishirikiana humo na katika asili yake; hata kama watatofautiana katika kiwango chake kulingana na matendo yao, na ukaidi wao, na dhuluma yao, kuzua kwao uongo. Na kwamba mapenzi yao ambayo yalikuwa baina yao hapa duniani yatageuka siku ya Qiyama kuwa uadui na laana.