الدخان

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ ٣٤ إِنْ هِىَ إِلَّا مَوْتَتُنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ ٣٥ فَأْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ٣٦ أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ ٣٧

إِنَّ هَؤُلَاء لَيَقُولُونَ؛ هر آينه ، اينان مي گويند : إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ پايان کار جز همين مرگ نخستين نيست و ما ديگر بار زنده نمي شويم ، فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ و اگر راست مي گوييد ، پدران ما را به جهان بازآوريد أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ آيا اينان بهترند يا قوم تبع و کساني که پيش از آن قوم بودند ? همه راهلاک کرديم که مجرمان بودند.

(34 - 35) (﴿إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ﴾) خداوند متعال خبر می‌دهد که این تکذیب کنندگان -درحالی که رستاخیز و زنده شدن پس از مرگ را بعید می‌دانند- می‌گویند: زندگی فقط زندگی همین دنیاست، و رستاخیز و زنده شدن پس از مرگ وجود ندارد و بهشت و جهنّمی در کار نیست.

(36) سپس با جسارت نسبت به پروردگارشان و ناتوان قرار دادن او گفتند: (﴿فَأۡتُواۡ بِ‍َٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴾) پدران ما را بیاورید، اگر راستگوئید. و این از پیشنهاد جاهلانِ معاند است. پس میان راستگویی پیامبر صلی الله علیه وسلم و اینکه راستگویی او متوقّف و مشروط به آوردن پدرانشان باشد چه ملازمتی هست؟ حال آنکه نشانه‌ها بر راستی آنچه او آورده است اقامه شده، و از هر جهت به صورت متواتر در آمده‌اند.

(37) خداوند متعال می‌فرماید: (﴿أَهُمۡ خَيۡرٌ﴾) آیا این مخاطبان بهترند، (﴿أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواۡ مُجۡرِمِينَ﴾) یا قوم «تبّع» و کسانی که پیش از آنان بودند؟ ما آنان را نابود کردیم چرا که گناهکار بودند. پس ایشان از آنها بهتر نیستند، و در ارتکاب جرم و گناه مشترک‌اند. پس آنان هم منتظر نابودی و هلاکتی باشند که برادران جنایت پیشه و گناهکارشان بدان گرفتار آمدند.