Luqman

وَلَوْ أَنَّمَا فِى ٱلْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَـٰمٌ وَٱلْبَحْرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَـٰتُ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ 27

{27} Kisha akajulisha kuhusu upana wa maneno yake na ukubwa wa kauli yake kwa kueleza kwa namna ambayo inafikia kila sehemu ya nyoyo, na akili zikastaajabishwa naye, na nyoyo zinachanganyika juu yake, na wenye akili na ufahamu wanatembea huku wakiwa wanayaelewa. Alisema, "Na lau kuwa miti yote iliyomo duniani ikawa ni kalamu" inayotumika kuandika, na bahari ikawa wino, na ikaongezewa juu yake bahari nyengine saba" ziwe ni wino, basi kalamu hizo zingevunjika, na wino huo ungeisha, lakini "maneno ya Mwenyezi Mungu" yasingalikwisha. Na huku si kutia chumvi kusikokuwa na uhakika. Bali kwa sababu Yeye, Mwingi wa baraka, Mtukufu alipojua kwamba akili zinapungukiwa kufahamu baadhi ya sifa zake, na yeye Mtukufu akajua kwamba waja wake kumjua ndiyo neema bora zaidi aliyowaneemesha kwayo na fadhila kubwa zaidi waliyoyapata, na kwamba haiwezekani kumjua namna alivyo hasa, bali kisichofaa kukiwacha chote, haifai kukiwacha chote, basi akawatanabahisha juu ya baadhi yake kwa tanabahisho yenye kutia mwangaza katika nyoyo zao na kuvifungua vifua vyao kufunguka, na wanatumia kama ushahidi yale ambayo wameweza kuyafikia juu ya yale ambayo hawakuweza kuyafikia, na wanasema kama alivyosema mbora wao, na mwenye kumjua zaidi Mola wao Mlezi, “Hatuwezi kukusifu vyema kama ulivyojisifu wewe mwenyewe." Kwa hivyo, jambo hili ni tukufu zaidi kuliko hilo na kubwa zaidi. Mfano huu ni mbinu ya kuleta karibu maana isiyoweza kufikiwa na ufahamu na akili. Vinginevyo, hata kama miti itazidishwa mizidisho mingi zaidi ya ilivyotajwa, na bahari zikaongezwa mara nyingi; bado inafikiriwa kuwa zitaisha na kumalizika; kwa sababu vimeumbwa. Na ama maneno la Mwenyezi Mungu Mtukufu, hayawezekani kufikiriwa kuwa yataisha, bali ushahidi wa kisheria na wa kiakili umetuonyesha kuwa hayawezi kuisha na wala hayana mwisho. Kwani kila kitu kina mwisho isipokuwa Muumba na sifa zake, "Na kwamba kwao Mola wako Mlezi ndio mwisho." Na ikiwa akili itafikiria uhakika wa kwamba yeye ndiye wa kwanza na wa mwisho, na kwamba kila kitu ambacho akili itafikiria tangu zamani, hata kama vitarudi nyuma vipi, Yeye Mtukufu alikuwa kabla yake bila kuwa na kikomo. Na kwamba hata kama akili itafikiria vipi nyakati za baadaye na kuendelea kwake kwenda mbele hivyo, na hata akasaidi juu ya hilo mwenye kusaidia kwa moyo wake na ulimi wake, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu yuko baada yake na hana kikomo wala mwisho. Na Mwenyezi Mungu wakati wote huhukumu na kuzungumza na anafanya anavyotaka. Na akitaka, hakuna kinachoweza kumpinga kutekeleza maneno yake na matendo yake. Kwa hivyo, ikiwa akili itafikiria hivyo; itajua kwamba mfano ambao Mwenyezi Mungu alipiga juu ya maneno yake ni ili waja wake watambue kitu kidogo kumhusu, vinginevyo; jambo hili ni kubwa zaidi na tukufu zaidi. Kisha akataja utukufu wake na ukamilifu wa hekima yake, akasema, "Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu, Mwenye hekima." Yaani, ana nguvu yote ambayo hakuna nguvu iliyo katika ulimwengu wa juu na wa chini isipokuwa ni kutoka kwake, na yeye ndiye aliyewapa viumbe nguvu hizo, na hakuna uwezo wala nguvu isipokuwa kwake. Na kwa nguvu yake alivishinda viumbe vyote, na akaviendesha na kuvipanga, na akaumba viumbe kwa hekima yake. Na alivianzisha kwa hekima na akafanya mwisho wake na makusudio yake kuwa ni hekima. Na vile vile maamrisho na makatazo vilipatikana kwa hekima, na pia malengo yake na makusudio yake yalikuwa ni hekima. Basi Yeye ndiye Mwenye hekima katika uumbaji wake na maamrisho yake.