Al-Jaathiya
This is a translation of Tafsīr as-Saʿdī as IslamHouse.com publishes it at saadi.islamenc.com, read from that site’s pages. The site does not say who translated it or which printed edition it follows, and states no terms for taking its text, so the right to show it is not verified. Nobody has compared it with a printed book, and no scholar has reviewed it. Each passage stands beside the verses it comments on, which are the Qur’ān text of Tanzil, shown as it is there; a verse the site gives no commentary of its own stands with the passage before it, and the index names each such verse. Sabīl did not write or translate any of it.
Text fromsaadi.islamenc.comIslamHouse.comnone stated (the site names no licence and no terms for taking its text)taken 2026-10-22
وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٍ جَاثِيَةً ۚ كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَـٰبِهَا ٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ 28
{28} Kisha Mwenyezi Mungu Mtukufu akaeleza ukali na mahangaiko ya Siku ya Kiyama ili waja wajihadhari nayo na wajiandae kwa ajili yake. Akasema: "Na utauona" ewe mwenye kuona siku hiyo, "kila umma umepiga magoti" kwa hofu, kufadhaika na kungojea hukumu ya Mfalme, Mwingi wa rehema. "Kila umma utaitwa kwenda kusoma kitabu chake." Yaani, kwenye sheria ya Mtume wao aliyewajia kutoka kwa Mwenyezi Mungu, na je waliitekeleza; ili wapate malipo mazuri na wokovu? Au waliipoteza; kwa hivyo wapate hasara? Basi umma wa Musa wataitwa kwenye sheria ya Musa, na umma wa Isa utaitwa vivyo hivyo, na umma wa Muhammad utaitwa vivyo hivyo, na wengineo vile vile. Kila umma utaitwa kwenye sheria yake ambayo ulijukumishwa.' Huu ni uwezekano mmoja wa maana za Aya hii, nao ndio wenye maana sahihi yenyewe, usio na shaka yoyote. Na inawezekana kwamba kile kinachokusudiwa na kauli yake: "Na kila umma utaitwa kwenda kusoma kitabu chake," ni kitabu cha matendo yake waliyoandikiwa; mema na mabaya, na kwamba kila mtu atalipwa kwa aliyoyafanya yeye mwenyewe. Kama vile kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu: "Anayetenda mema, basi anajitendea mwenyewe nafsi yake. Na mwenye kutenda uovu, basi ni juu ya nafsi yake vile vile." Na inawezekana kwamba maana zote mbili zimekusudiwa na Aya hii.