Aal-i-Imraan

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوا۟ ٱلرِّبَوٰٓا۟ أَضْعَـٰفًا مُّضَـٰعَفَةً ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 130

Juzuu ya pili ya Taysir Al-Karim Al-Mannan fi Tafsiri Kalaam Ar-rahman kwa mkusanyiko wake masikini kwa Mwenyezi Mungu Abdur-Rahman bin Nasir bin Abdullah bin Saadi, Mwenyezi Mungu amfutie dhambi yeye na wazazi wake; na Waislamu wanaume na Waislamu wanawake walio hai miongoni mwao na wafu, kwa rehema zako. Ewe mbora zaidi wa wanaorehemu, Amin! Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye kurehemu. Na kwake tunatafuta msaada, na kwake tunategemea. Mola Mlezi, fanya wepesi na usaidie, ewe mkarimu. Sifa njema zote ni za Mwenyezi Mungu, tunamhimidi, na tunamuomba msaada, na tunamwomba atufutie dhambi, na tunajikinga kwa Mwenyezi Mungu kutokana na maovu ya nafsi zetu na mabaya ya matendo yetu. Mwenye kuongozwa na Mwenyezi Mungu, basi hakuna wa kumpoteza. Na anayempoteza, basi hana wa kumwongoa. Na ninashuhudia ya kwamba hapana mungu isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye mmoja peke pake, hana mshirika. Na ninashuhudia kwamba Muhammad ni mja wake na Mtume wake - rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake. Na amani nyingi iwe juu yake. Mola Mtukufu alisema:

{130} Ilitangulia katika utangulizi wa tafsiri hii kwamba, inampasa mja kuzingatia maamrisho na makatazo katika nafsi yake mwenyewe na katika wengineye. Na kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anapomwamrisha jambo fulani, inamlazimu kwanza ajue kikomo chake na kile alichoamrishwa; ili aweze kwa hilo kuitekeleza. Kwa hivyo, anapojua hilo, basi anajitahidi na kutafuta msaada wa Mwenyezi Mungu juu ya kuitekeleza yeye mwenyewe na kwa wengineye kulingana na uwezo wake na uwezekano wake. Na vile vile, anapokatazwa jambo, anajua mipaka yake na kinachoingia ndani yake na kisichoingia. Kisha anajitahidi na kutafuta msaada wa Mola wake Mlezi katika kuliacha. Na kwamba hili linapaswa kuzingatiwa katika maamrisho na makatazo yote ya Mwenyezi Mungu. Aya hizi tukufu zimejumuisha maamrisho na sifa miongoni mwa sifa za heri alizoamrisha Mwenyezi Mungu. Na akahimiza zifanywe, na akajulisha kuhusu malipo ya wanaozistahiki, na makatazo aliyohimiza kuyaacha. Na huenda, - na Mwenyezi Mungu ndiye anayejua zaidi - hekima katika kuziingiza aya hizi wakati wa kisa cha Uhud ni kwamba, ilikwisha tangulia kwamba, Mwenyezi Mungu Mtukufu aliwaahidi waja wake Waumini kwamba ikiwa watakuwa na subira na kumcha Yeye tu; basi atawanusuru juu ya maadui zao. Na ataacha kuwasaidia maadui zao dhidi yao, kama ilivyo katika kauli yake Mtukufu. "Na mkisubiri, na mkamcha Mwenyezi Mungu, basi havitawadhuru kitu vitimbi vyao." Kisha akasema, "Na mkisubiri na mkamcha Mwenyezi Mungu, na hata wakiwajia kwa haraka yao hii, hapo Mola wenu Mlezi atawasaidia," hadi mwisho wa Aya. Ni kana kwamba nafsi zilitamani kujua sifa za uchamungu ambazo kwazo unaweza kupata ushindi, kufaulu na furaha. Kwa hivyo, Mwenyezi Mungu akataja katika aya hizi sifa muhimu zaidi za uchamungu ambazo ikiwa mja akizitekeleza, basi kutekeleza kwake mengineyo ni katika mlango wa yale yanayostahiki zaidi na yanayofaa zaidi. Na tuliyoyasema yanaashiriwa kwa kuwa Mwenyezi Mungu alitaja neno uchamungu katika Aya hizi mara tatu. Mara moja bila ya kulifungamanisha na Mwenyezi Mungu, nayo ni kauli yake, “Imeandaliwa kwa wachamungu.” Na mara mbili kwa kulifungamanisha na Mwenyezi Mungu, akasema: “Na mcheni Mwenyezi Mungu” (na) “Na ucheni Moto.” Basi kauli yake Mola Mtukufu, “Enyi mlioamini”, yote yaliyomo ndani ya Qur-ani ya kauli yake Mola Mtukufu: Enyi mlioamini, fanyeni hivi au liacheni hili, yanaashiria kwamba imani ndiyo sababu inayopelekea na yenye kusababisha kutekeleza amri hiyo na kujiepusha na makatazo. Kwa sababu, imani ni kusadiki kamili kwa yale yanayopasa kusadikiwa, yenye kulazimu kufanya matendo kwa viungo. Basi akawakataza kula riba kwa kuzidisha juu kwa juu. Na hilo ndilo walilokuwa wamelizoea watu wa Jahiliyya, na yule ambaye hayajali maamrisho ya kisheria. Kwamba deni likifikia muda wake juu ya mwenye ugumu na asilipe kwalo chochote, wanamwambia: Ima ulipe deni lililo juu yako, au tuongeze katika muda na pia tuongeze katika kile kilicho katika dhima yako (yani deni). Kwa hivyo, masikini analazimika, na anafanikiwa kumrudisha mdai wake nyuma, na anaahidi kutekeleza hilo ili apate fursa ya kutulia kwa sasa. Hivyo basi kinaongezeka kwa hilo kile ambacho kilicho katika dhima yake, mizidisho juu ya mizidisho bila manufaa na wala kunufaika. Basi katika kauli yake, “mkizidisha juu kwa juu,” kuna kujulisha juu ya ukali wa ubaya wake kwa sababu ya wingi wake. Na pia kujulisha hekima ya kuharamishwa kwake, na kwamba kukataza riba hekima yake ni kwa sababu Mwenyezi Mungu ameikataza kwa sababu ya dhuluma iliyo ndani yake. Na hilo ni kwa sababu Mwenyezi Mungu amewajibisha kumpa muda mwenye ugumu, na kuacha kile kilicho katika dhima yake kilivyo bila ya nyongeza yoyote. Hivyo basi, kumlazimisha kufanya kilicho zaidi ya hayo ni dhuluma maradufu. Kwa hivyo, inamlazimu Muumini mchamungu kuiacha na asiikaribie (riba) kwa sababu kuiacha ni miongoni mwa yenye kuleta uchamungu, nako kufaulu kunategemea uchamungu. Na kwa sababu ya hilo ndiyo akasema, “Na mcheni Mwenyezi Mungu ili mpate kufaulu.”