Ad-Dukhaan
This is a tafsīr in a language other than Arabic as the Quranic Universal Library (QUL, by Tarteel) has it, taken through the open copy of QUL’s data that spa5k/tafsir_api keeps. QUL’s record does not say who wrote or translated it or which printed edition it follows, and states no licence for the text, so the right to show it is not verified. Nobody has compared it with a printed book, and no scholar has reviewed it. Each passage stands beside the verses it comments on, which are the Qur’ān text of Tanzil, shown as it is there. Sabīl did not write or translate any of it.
Text fromQuranic Universal Libraryspa5k/tafsir_apiMITtaken 2026-10-21
وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ 38 مَا خَلَقْنَـٰهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ 39 إِنَّ يَوْمَ ٱلْفَصْلِ مِيقَـٰتُهُمْ أَجْمَعِينَ 40 يَوْمَ لَا يُغْنِى مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْـًٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ 41 إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ 42
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ ما اين آسمانها و زمين و آنچه را ميان آنهاست به بازيچه نيافريده ايم مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ آنها را به حق آفريده ايم ، ولي بيشترين نمي دانند إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ وعده گاه همه در روز داوري ، قيامت است يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ روزي که هيچ دوستي براي ، دوست خود سودمند نباشد و از سوي کسي ياري نشوند إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ مگر کسي که خدا بر او ببخشايد ، زيرا اوست پيروزمند و مهربان
(38 - 39) خداوند متعال از کمال قدرت و حکمت خود خبر داده و می‌فرماید که آسمانها و زمین را برای بازی و سرگرمی نیافریده، و آنها را بیهوده و بی‌فایده خلق نکرده است. و خداوند آسمانها و زمین را جز به حق نیافریده است؛ یعنی آفریدنشان برای حق بوده، و خلقت آن دو مشتمل بر حق است. خداوند آسمانها و زمین را پدید آورد تا بندگان، خداوند یگانه را -که شریکی ندارد- پرستش کنند و تا خداوند، بندگان را امر و نهی نماید و به آنها پاداش و کیفر دهد. (﴿وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾) ولی بیشترشان نمی‌دانند. بنابراین در آفرینش آسمانها و زمین نیندیشیده‌اند.
(40) (﴿إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴾) به راستی روز داوری -که روز قیامت است و در آن روز خداوند میان پیشینیان و آیندگان و بین همۀ کسانی که با هم اختلاف کرده‌اند داوری می‌نماید- میعادگاه همۀ خلایق است.
(41) خداوند همه را در آن روز گرد می‌آورد، و آنها و آنچه را که انجام داده‌اند حاضر و آماده می‌گرداند، و طبق اعمالشان به آنان سزا و جزا می‌دهد. (﴿يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡٔٗا﴾) روزی که هیچ خویشی و دوستی کمترین کمکی به خویش و دوست خود نمی‌کند، (﴿وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ﴾) و نه آنان یاری می‌شوند؛ یعنی نمی‌توانند عذاب خدا را از یکدیگر دور کنند، چون هیچ کس از میان مخلوقات اختیاری ندارد.
(42) (﴿إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ﴾) مگر کسی که خدا بدو مرحمت کند؛ چراکه او توانای مهربان است، و چنین کسی که مورد مرحمت خدا قرار گرفته است، از رحمت خداوند متعال بهره‌مند می‌گردد؛ زیرا برای به‌دست آوردن آن در دنیا تلاش کرده است.